Bron · herkomst
Het document
Een getypte omslag uit een doos in de garage
Deze site begon bij een omslag met een handgeschreven titel: Gesprokkeld in Oud-Nieuwveen. Elf getypte pagina’s, gevonden tussen oude papieren bij het opruimen van de garage. Een voorwoord, en daarna een reeks jaartallen uit de geschiedenis van het dorp, van de eerste veenafgravingen tot en met 1970.
De omslag noemt geen auteur. Dat is inmiddels wel bekend.
Wie het schreef
De tekst is van J.J. Roovers, oud-gemeentesecretaris van Nieuwveen, en staat achterin zijn boekje Vertellingen over Nieuwveen, vanaf bladzijde 163.
Dat werd vastgesteld door Gert Rijlaarsdam, voorzitter van de Historische Kring Liemeer, die zich meldde nadat hier de vraag was gesteld wie het document getypt had. Opmerkelijk genoeg staat de reeks dus niet in Roovers’ boekje Gesprokkeld in Nieuwveen, waarvan de titel er zoveel op lijkt.
De Historische Kring Liemeer heeft nog exemplaren van de boekjes van Roovers te koop. Wie de volledige tekst wil lezen — en dat is de moeite waard — kan daar terecht: Oudheidkamer, Kerkstraat 31, Nieuwveen.
Wat voor tekst het is
Roovers schrijft in het voorwoord waar het hem om te doen was:
Hieruit moge blijken, hoe belangrijk de in het jaar 1800 ondernomen droogmaking der veenplassen voor Nieuwveen wel is geweest.
Dat is de toon: een gemeentesecretaris die zijn dorp op een rij zet. Nuchter, precies, met oog voor de kleine feiten die niemand anders zou hebben opgeschreven — wie in 1898 de eerste fiets met luchtbanden kocht, en van wie.
Eén regel uit de reeks is wel heel toepasselijk voor een getypt document uit de gemeentesecretarie:
Voor het eerst wordt op de gemeente secretarie gebruik gemaakt van een schrijfmachine, merk ‘Underwood’.
Wat we nog niet weten
- Of deze omslag Roovers’ eigen werkversie is, of een doorslag die iemand van het gedrukte boekje heeft overgetypt. De typefouten die erin zijn blijven staan — Stchting, epedimie — en een tegenstrijdige datering van de Kattenbrug wijzen eerder op een werkversie dan op een nette kopie. Zeker is het niet.
- Hoe de omslag in deze familie terecht is gekomen. Gert Rijlaarsdam vermoedt dat mijn vader Roovers goed kende. Dat is een vermoeden, geen vaststelling.
- Waar de rest is. Het voorwoord kondigt na de jaartallen nog twee onderdelen aan: enkele losse onderwerpen, en een lijst van oud-Nieuwveense benamingen en begrippen. Die zitten niet bij de pagina’s die ik vond.
Weet u hier meer van? De Historische Kring Liemeer aan de Kerkstraat 31 — of ik.
Waarom de volledige tekst hier niet staat
Deze site heeft eerder de hele reeks woordelijk laten zien. Dat is eraf gehaald toen bleek waar de tekst vandaan komt: uit een gepubliceerd boekje van een auteur wiens werk vermoedelijk nog auteursrechtelijk beschermd is, en dat bovendien nog gewoon te koop is bij de Historische Kring.
Wat op deze site staat zijn de féiten uit die reeks — jaartallen, gebeurtenissen, namen — nagelopen, aangevuld uit andere bronnen en doorgetrokken tot 2026, in mijn eigen woorden.